Manda yetiştiriciliği teşvik edilmeli... - Kimse Duymasın
14 Nisan 2026, Salı
SON DAKİKA
Medya

Manda yetiştiriciliği teşvik edilmeli...

29.09.2015 12:46
Manda yetiştiriciliği teşvik edilmeli...
Türkiye'de son 30 yılda sayısı 1 milyondan 84 bine kadar gerileyen mandanın bir dönem Almanya'da sadece hayvanat bahçelerinde bulunduğunu kaydeden Prof. Dr. Sarıcan, ancak Almanlar'ın mandanın değerini fark edip son yıllarda manda yetiştiriciliğinde ciddi yol kat ettiğini vurguladı.

Prof. Dr. Sarıcan, "Mandanın eti ve sütü çok değerli, ayrıca kolay hasta olmuyor ve uzun yıllar verimli olarak kullanılabiliyor. Türkiye manda yetiştiriciliğine uygun bir bölge. Yetiştiricilerin sayısının artması gerekiyor" diye konuştu. Türkiye'de bir dönem sayısı 1 milyona kadar ulaşan mandanın, son 30 yılda hızla azaldığını belirten Prof. Dr. Cemal Sarıcan, ancak son dönemde değerinin anlaşıldığını ve yetiştirilmesine önem verilmeye başlandığını anlattı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye'de 2007 yılında 84 bin olan manda sayısının, 2014 yılında 121 bine kadar çıktığını kaydeden Prof. Dr. Sarıcan. Almanya'da da mandanın bir dönem sadece hayvanat bahçelerinde bulunduğunu, ancak Almanlar'ın bu hayvanın değerini fark edip son yıllarda yetiştiriciliğinde ciddi yol kat ettiğini vurguladı. Prof. Dr. Sarıcan, şöyle konuştu: "Mandanın eti ve sütü çok değerli, ayrıca kolay hasta olmuyor ve uzun yıllar verimli olarak kullanılabiliyor. Terleme bezleri sığırlara göre yüzde 84 daha az olması nedeniyle, manda rutubetli, sulu ve çamurlu alanları serinlemek için daha çok sever.

Manda sütü içeriği açısından çok zengindir. Vitamin ve mineral madde içeriği inek sütünden çok farklıdır. Henüz etkisi yüzde 100 tespit edilememesine rağmen kalp ve göğüs hastalıklarına karşı pozitif etkisi yanında karaciğer terapisinde de kullanılır. Manda sütü inek sütüne göre çok yüksek kalsiyum, demir, çinko, vitamin içerir ayrıca kolesterol oranı yüzde 30 daha düşüktür. Manda eti yağ açısından fakir protein bakımından çok zengindir."

Erkek mandaların ağırlıklarının bin 100 kilograma kadar ulaştığını belirten Prof. Dr. Sarıcan sözlerini şöyle sürdürdü: "Dişilerin 800 kilograma kadar çıktığı görülmüştür. Mandanın yıllık süt verimi yaklaşık bin 800 kilogram, sağlıklı bir erkek manda yılda 100 dişi mandayı dölleyebilir. Ayrıca damızlık süreleri erkeklerde 13, dişilerde 20 yıla kadar çıkabiliyor. Doğum ağırlığı 43 kilogram olan bir malağın (manda yavrusu) 12'nci ayda ağırlığı 430 kilograma ulaşıyor.

Manda eti ve sütünün insan beslenmesinde beslenme fizyolojisi açısından üstün özelliklerinin tanıtılması ve butik ürünlerin üretilmesi manda yetiştiriciliğine önemli katkı sağlayacaktır. Sığır merası olarak kullanılmayan alanların mandacılık ile ekonomiye kazandırılması sektörü canlandıracaktır. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile yetiştiricilere ve kooperatiflere burada önemli görevler düşmekte."
A. BAHRİ VRESKALA
A. BAHRİ VRESKALA Köşe Yazarı
ESAT ERÇETİNGÖZ
ESAT ERÇETİNGÖZ Köşe Yazarı
FİRDEVS TUNÇAY
FİRDEVS TUNÇAY Köşe Yazarı
SEZGİ KAYA
SEZGİ KAYA Köşe Yazarı
O
OKAN YÜKSEL Köşe Yazarı
E
EBRU DIVRAK Köşe Yazarı
BEDRİ CUMHUR DOĞU
BEDRİ CUMHUR DOĞU Köşe Yazarı
Prof. Dr. İLKER GÜL
Prof. Dr. İLKER GÜL Köşe Yazarı
E
ERHAN ÖZDEMİR Köşe Yazarı
SİNAN GENÇ
SİNAN GENÇ Köşe Yazarı
Dr. HAKAN TARTAN
Dr. HAKAN TARTAN Köşe Yazarı
Prof. Dr. YÜCEL OCAK
Prof. Dr. YÜCEL OCAK Köşe Yazarı
M
MUSTAFA YILMAZ Köşe Yazarı
TEOMAN GÜRAY
TEOMAN GÜRAY Köşe Yazarı
TUNÇ AFŞAR
TUNÇ AFŞAR Köşe Yazarı
YILMAZ DURMAZ
YILMAZ DURMAZ Köşe Yazarı
GÜLPERİ ALTUN KILIÇ
GÜLPERİ ALTUN KILIÇ Köşe Yazarı
ERDAL İZGİ
ERDAL İZGİ Köşe Yazarı
Dr. ŞABAN ACARBAY
Dr. ŞABAN ACARBAY Köşe Yazarı
T
TUĞÇE TUĞSAVUL BAYSOY Köşe Yazarı
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU Köşe Yazarı
BÜLENT GÜRLÜK
BÜLENT GÜRLÜK Köşe Yazarı
E
ERDEN AKTOĞU Köşe Yazarı
MERT ERBOY
MERT ERBOY Köşe Yazarı
B
BÜLENT SAĞLAM Köşe Yazarı
M
MEHMET ERDÜL Köşe Yazarı
SEVGİ MOLVA
SEVGİ MOLVA Köşe Yazarı
Prof. Dr. BİLGE DONUK
Prof. Dr. BİLGE DONUK Köşe Yazarı
S
SANCAR MARUFLU Köşe Yazarı
AVNİ ERBOY
AVNİ ERBOY Köşe Yazarı
D
Doç. Dr. LEVENT KÖSTEM Köşe Yazarı
CAN BARHAN
CAN BARHAN Köşe Yazarı
Prof. Dr. SEYHAN HASIRCI
Prof. Dr. SEYHAN HASIRCI Köşe Yazarı
Prof. Dr. YAVUZ TAŞKIRAN
Prof. Dr. YAVUZ TAŞKIRAN Köşe Yazarı
ERDOGAN ARIPINAR
ERDOGAN ARIPINAR Köşe Yazarı
A. BAHRİ VRESKALA
A. BAHRİ VRESKALA Köşe Yazarı
ESAT ERÇETİNGÖZ
ESAT ERÇETİNGÖZ Köşe Yazarı
FİRDEVS TUNÇAY
FİRDEVS TUNÇAY Köşe Yazarı
SEZGİ KAYA
SEZGİ KAYA Köşe Yazarı
O
OKAN YÜKSEL Köşe Yazarı
E
EBRU DIVRAK Köşe Yazarı
BEDRİ CUMHUR DOĞU
BEDRİ CUMHUR DOĞU Köşe Yazarı
Prof. Dr. İLKER GÜL
Prof. Dr. İLKER GÜL Köşe Yazarı
E
ERHAN ÖZDEMİR Köşe Yazarı
SİNAN GENÇ
SİNAN GENÇ Köşe Yazarı
Dr. HAKAN TARTAN
Dr. HAKAN TARTAN Köşe Yazarı
Prof. Dr. YÜCEL OCAK
Prof. Dr. YÜCEL OCAK Köşe Yazarı
M
MUSTAFA YILMAZ Köşe Yazarı
TEOMAN GÜRAY
TEOMAN GÜRAY Köşe Yazarı
TUNÇ AFŞAR
TUNÇ AFŞAR Köşe Yazarı
YILMAZ DURMAZ
YILMAZ DURMAZ Köşe Yazarı
GÜLPERİ ALTUN KILIÇ
GÜLPERİ ALTUN KILIÇ Köşe Yazarı
ERDAL İZGİ
ERDAL İZGİ Köşe Yazarı
Dr. ŞABAN ACARBAY
Dr. ŞABAN ACARBAY Köşe Yazarı
T
TUĞÇE TUĞSAVUL BAYSOY Köşe Yazarı
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU Köşe Yazarı
BÜLENT GÜRLÜK
BÜLENT GÜRLÜK Köşe Yazarı
E
ERDEN AKTOĞU Köşe Yazarı
MERT ERBOY
MERT ERBOY Köşe Yazarı
B
BÜLENT SAĞLAM Köşe Yazarı
M
MEHMET ERDÜL Köşe Yazarı
SEVGİ MOLVA
SEVGİ MOLVA Köşe Yazarı
Prof. Dr. BİLGE DONUK
Prof. Dr. BİLGE DONUK Köşe Yazarı
S
SANCAR MARUFLU Köşe Yazarı
AVNİ ERBOY
AVNİ ERBOY Köşe Yazarı
D
Doç. Dr. LEVENT KÖSTEM Köşe Yazarı
CAN BARHAN
CAN BARHAN Köşe Yazarı
Prof. Dr. SEYHAN HASIRCI
Prof. Dr. SEYHAN HASIRCI Köşe Yazarı
Prof. Dr. YAVUZ TAŞKIRAN
Prof. Dr. YAVUZ TAŞKIRAN Köşe Yazarı
ERDOGAN ARIPINAR
ERDOGAN ARIPINAR Köşe Yazarı